• Կարդա՛ Վահան Տերյանի «Գարուն» բանաստեղծությունը: Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր:

ԳԱՐՈՒՆ

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։

Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…

Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
—Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրիր և սովորիր:

Գգվել — սիրել

Անափ — Անեզր

Մրրկել — Հուզել, խռովել

1. Ինչո՞ւ  է բանաստեղծությունը կոչվում «Գարուն»:

Որովհետև այն նկարագրում է գարունը:

1. Բանաստեղծության մեջ ի՞նչն է ավելի շատ՝ գո՞ւյնը, ձա՞յնը, թե՞ շարժումը:

ձա՞յնը

1. Ո՞ր քառատողը քեզ ավելի շատ դուր եկավ, ինչո՞ւ:

Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
—Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

Վերջապես եկավ մեր սիրելի Գարունը: Եկավ այն եղանակը, որտեղ ծիլերը վերածվում են ծաղիկների, իսկ ցորենը խոտի: Չհասունացած պտուղները դառնում են հյութալի մրգեր: Գարունը իր հետ բերում է նաև տաք եղանակ և մենք պարտավոր չէնք ձմեռվա նման միանգամից իրար տակ երեք բաճկոն հագնել, գլխարկ հագնել, շարֆ: Իդեպ իմ ծնունդը մայիսի չորսին է: 

Առաջադրանքներ

• Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:
  Օրինակ՝ [24,30]=120, 120-ը 24-ի հնգապատիկն է, իսկ 30-ի քառապատիկն է։
• 30 և 18 — 90

[30, 18] = 90

• 36 և 12 — 36

[36, 12] = 36

• 4 և 80

[4, 80] = 80

• 15 և 40

[15, 40] = 120

• 9 և 5

[9, 5] = 45

• 25 և 35

[25, 35] = 175

• 25 և 45

[25, 45] = 225

• 4 և 5

[4, 5] = 20

• 3  և 13

[13, 3] = 39

• 5 և 20 = 20

[5, 20] = 20

• 18 և 27

[18, 27] = 54

• 15 և 30

[15, 30] = 30

• 16 և 4

[16, 4] = 16

• 12 և 15

[12, 15] = 60

• 18 և 10

[18, 10] = 90

Կոթավանքը հայկական վանական համալիր է, գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում Ներքին Գետաշեն գյուղում: Այն կառուցել է Գրիգոր Սուփանը 851 — 901 թթ — ում: Անցյալում գյուղը կոչվել է Կոթ և հանդիսանում էր Սյունի նախարարական տոհմի Հայկազուն ճյուղի իշխանանիստ նստավայրը։ Ճարտարապետվել է կոպտատաշ և ճեղքված բազալտով: Մուտքերն արևմուտքից և հարավից են, ունեցել են պարսպափակ այգի: Բակում կան վանական խցերի և այլ շենքերի ավերակներ: Քանդված են գմբեթը և ծածկերը: Նաև այդ եկեղեցու վրա արվել են վերակառուցման աշխատանքներ, բայց սակայն դրանք ավառտի չեն հասցրվել:

Առաջադրանքներ

• 20 և 18

[20, 18] = 180

• 6 և 12

[6, 12] = 12

[24, 8] = 24

7 և 5

[7, 5] = 35

• 8 և 7

[8,7]=56

• 25 և 50

[25,50]=50

• 4 և 5

[4,5]=20

• 3  և 11

[3,11]=33

• 5 և 12

[5,12]=60

• 18 և 15

[18,15]=18×5=90

18=3×6, 15=3×5

• 15 և 10

[15,10]=150

• 16 և 14

[16,14]=30

• 12 և 10

[12,10]=60

• 6 և 8

[6, 8] = 24

• 4 և 6

[4, 6] = 12

• Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
  Օրինակ՝ (24,30)=6
• 5 և 15 = 30

[5, 15]

• 24 և 12 = 24

[24, 12] = 24

• 120 և 6 = 120

[120, 6] = 120

• 20 և 8 = 40

[20, 8] = 40

• 25 և 100 = 100

[100, 25] = 100

• 3 և 7 = 21

[3, 7] = 21

• 5  և 11 = 55

[5, 11] = 55

• 18 և 27 = 9

[18, 27] = 9

• 15 և 35 = 5

[15, 35] = 5

• 20 և 24 = 4

[20, 24] = 4

• 35 և 45 = 5

[35, 45] = 5

• 12 և 16 = 4

[12, 16] = 4

Արտավազիկ եկեղեցին դա հայկական եկեղեցիներից մեկն է, որը գտնվում է Արագածոտնի մարզում Բյուրական գյուղում և նրա կողքը կա մի հսկա 13 — րդ դարի խաչքար

Հյուսիս արևելքում կա մի փոքր ավանդատուն: Արևմուտքում խաչթևին ավելացվել էն սլացիկ համաչափություններով զանգակատուն 8 — րդ դարում: Մնացած թևերի կամարակապերը և գմբեթը փլված են: Իսկ հուշարձանի արևելքում կանգնում է 8 — րդ դարի կոթող խաչքարը

1. Կարդա Գ հատվածը և կազմիր հարցեր այդ հատվածի վերաբերյալ:

Ի՞նչ արեց աղվեսը հարսանիքից հետո:

Աղվեսը ինչ կարգադրեց հովիվներին:

Աղվեսը ինչպես խաբեց Շահ — Մարիին:

1. Հատվածը սովորիր պատմել:
2. Կարմիրով նշված բառերը բաժանիր բաղադրիչների, յուրաքանչյուրի դիմաց նշիր բառի տեսակը ըստ կազմության:

նախիր — պարզ

Ընդարձակ — ածանցավոր

Աղուհաց — բարդ

փոշի — պարզ

ոսկեզօծ — բարդ

կարգադրություններ — բարդ ածանցավոր

էսօր — բարդ

1. Թվարկիր հեքիաթի հերոսներին, բնութագրիր յուրաքանչյուրին մեկ դիպուկ բառով:

Աղվես — խորամանկ

Չախչախ — միամիտ

Շահ Մարի — հիմար

30 — սուր

40 — սուր

90 — ուղիղ

180 — փռված

110 — բութ

Մյուս օրը աղվեսը ետ գալիս է, թե՝ Չախչախ թագավորը մի քիչ ակն ու մարգարիտ ունի, ձեր կոտը տվեք, չափենք կբերենք։

Կոտն առնում է տանում։ Մի մարգարիտ է գտնում, կոխում է կոտի արանքը, էլ ետ իրիկունը ետ բերում։

— Օֆ,— ասում է,— մեռանք մինչև չափեցինք։ Թագավորը կոտը թափ է տալի, մարգարիտը դուրս է թռչում։ Մնում է զարմացած, թե էս Չախչախ թագավորն ինչքան հարուստ պետք է լինի, որ ոսկին, ակն ու մարգարիտը կոտով է չափում։

Անց է կենում մի քանի օր։ Մի օր էս աղվեսը գալիս է թագավորի մոտ խնամախոս, թե՝ Չախչախ թագավորը պետք է ամուսնանա, քու աղջիկն ուզում է։

Թագավորն ուրախանում, աշխարհքով մին է լինում։

— Դե գնացեք, ասում է, շուտ արեք, հարսանիքի պատրաստություն տեսեք։

Թագավորի պալատում իրար են անցնում, հարսանիքի պատրաստություն են տեսնում, իսկ աղվեսը ջաղացն է վազում։

Վազում է ջաղացպանին աչքալույս տալի, թե՝ հապա թագավորի աղջիկը քեզ համար ուզել եմ։ Պատրաստ կաց, որ գնանք հարսանիք անենք։

— Վա՜յ, քու տունը քանդվի, այ աղվես, էդ ի՞նչ ես արել,— ասում է վախեցած ջաղացպանը։— Ես ով, թագավորի աղջիկը ով։ Ոչ ապրուստ ունեմ, ոչ տուն ու տեղ, ոչ մի ձեռք շոր… հիմի ես ի՞նչ անեմ..

— Դու մի վախենա, ես ամեն բան կանեմ, հանգստացնում է աղվեսն ու ետ վազում թագավորի մոտ։

Վազելով ընկնում է պալատը. Հայ-հարա՜յ, Չախչախ թագավորը մեծ Գանգեսով գալիս էր, որ պսակվի։ Ճամփին թշնամի զորքերը հանկարծ վրա տվին, մարդկանց կոտորեցին, ամեն բան տարան։ Ինքը ազատվեց փախավ։ Ձորում մի ջաղաց կա, եկել է մեջը մտել: Ինձ ուղարկեց, որ գամ իմաց անեմ, շոր տանեմ, գա պսակվի շուտով գնա իր թշնամիներից վրեժն առնի։

Թագավորը իսկույն ամեն բան պատրաստում է, տալիս աղվեսին, հետն էլ շատ ձիավորներ է դնում, որ պատվով ու փառքով իր փեսին պալատ բերեն։

Շարունակել կարդալ “ՉախՉախ թագավորը Բ մաս” →