• Նույն հայտարարով  երկու  կոտորակներից ավելի մեծ է այն կոտորակը, որի համարիչն ավելի մեծ է։ 

Օրինակ՝    24>14 ։ 

• Նույն համարիչով   երկու  կոտորակներից ավելի մեծ է այն կոտորակը, որի հայտարարը ավելի փոքր է։ 
• Օրինակ՝  12>14 ։ 

• Եթե կոտորակի համարիչն ու հայտարարը իրար հավասար են, ապա կոտորակը հավասար է 1-ի։ 

Օրինակ՝ 44=1 

• Եթե կոտորակի համարիչը  մեծ է  հայտարարից, ապա կոտորակը մեծ է 1-ից։ 

Օրինակ՝ 64>1, քանի որ  6>4։ 

• Եթե կոտորակի համարիչը  փոքր է  հայտարարից, ապա կոտորակը փոքր  է 1-ից։ 

46<1, քանի որ  4<6։ 

Մի կոտորակը մեծ է մյուսից, եթե առաջին կոտորակի համարիչի և  երկրորդ կոտորակի հայտարարի արտադրյալը մեծ է առաջին կոտորակի հայտարարի և երկրորդ կոտորակի  համարիչի արտադրյալից։ 

Օրինակ՝    

4‧4 և 6‧3 

16 < 18, ուստի 46 < 34 ։ 

Առաջադրանքներ 

Համեմատեք կոտորակները 

• 59 = 59 

• 614 <1014 

4 x 61<4 x 101 

• 614 > 6124 

4 x 61 < 24 x 61 

• 11100 և 1144 

100 x 11 > 44 x 11 

Համեմատեք կոտորակները 

• 64 և 218  

21 x 8 > 6 x 4 

• 38 և 618  

18 x 3 > 8 x 6  

• 264 և 426  

26 x 26 > 4 x 4 

• 164 և 516  

6 x 16 < 4 x 51 

Կոտորակները դասավորեք աճման կարգով 

• 1,64, 214, 264, 2124, 64, 21014, 2964, 210024, 

6/4, 6/4, 21/4, 26/4, 212/4, 296/4, 2101/4, 210002/4 

• 1,64, 618, 645, 6144, 640, 62, 68, 641 

6/2, 6/4, 6/8, 6/18, 40/4, 41/4, 45/4, 144/4 

• 1,24, 213, 268, 21212, 62, 21019 

1, ½, 3, 7, 13/4, 53/3, 2101/9 

  Առաջադրանքներ 

• Կրճատեք կոտորակները: 

Օրինակ` կրճատեք   2114 կոտորակը։ 

Դրա համար պետք է գտնել  14 և 21 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը և կոտորակի համարիչն ու հայտարաը բաժանել այդ թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարի վրա։ 

• Իրար հավասա՞ր են արդյոք կոտորակները. 

1715 ՚՚՚՚՚>1517  38 = 1232 = 3/8 

[Equation] 67 և 1821 = 6/7  1520 ՚<4540  54 > 1012  1520 < 4543 50250 = 15 

• Աստղանիշը  փոխարինե՛ք  այնպիսի թվանշանով,  որ  ստանաք 

կանոնավոր կոտորակ 2∗9239,6∗7634, ∗343,1581∗8            

229/239  624/634   33/43   158/188 

անկանոն  կոտորակ 4∗6∗26, ∗454,∗666,1∗71∗8 

626/526        74/54    86/66   707/ 108 

Ամենից տաքուկ անկյունն աշխարհում դա իմ հայրենիքն է: Ես ծնվել և մեծացել եմ իմ սիրելի Հայաստանում և պարտավոր եմ պաշտպանել այս երկիրը, որովհետև այստեղ են իմ բոլոր բարեկամները, ընկերները, մայրիկը, հայրիկը և այլն: Թեկուզ եթե մեր ճանապարհները կեղտոտ են, թեկուզ եթե մեր երկիր շատ ծանր վիճակում է, նա ամենագեղեցիկն է: Գեղեցիկ են մեր լճերը, սարերը, եկեղեցիները, տեսարժան վայրերը որոնց հետ մենք ծանոթանում ենք ճամփորդելու ժամանակ: Մենք պետք է փայփայենք, զարգացնենք և հզորացնենք մեր հայրենիքը:

Զմրուխտյա — Զմրուխտ
Ջրաղաց — ջրաին աղաց
Չիբուխ — վառարան ծխափող
Մանուկ — պուժուր մարդ, երեխա
Սոսափել — փսփսալ
Շավիղ — կածան
Մացառ — թուփ
Եզերք — եզր, սահման
Քարավան — ուղտերի խումբ
Ուղևոր — ճանապարհորդ
Շքեղ — չոխ, սիրուն, գեղեցիկ, հիանալի
Նազելի — Գեղեցիկ շարժվել
Աննկատ — աննտեսանելի
Անհայտանալ — վերանալ
Վերջալույս — Մայրամուտ
Խրճիթ — տունիկ, փոքր տուն
Ալևոր — Ծեր մարդ
Առավոտ — լուսաբաց
թևին է տալիս — հպարտանալ

Առաջադրանքներ 
Անհրաժեշտության դեպքում թվերը պարզ արտադրիչների 
վերլուծելով գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը և 
ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։ 
2 և 44 — 2 
15 և 65  

65 = 5 x 13 

15 = 5 x 3, 65=5×13 

(65, 15)= 5, [65,15]=65 x 3= 195 

4 և 240 

(4, 240) = 4;   [4, 240] = 240 

3 և 19  

(3,19)=1, [3,19]= 3×19=57    

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

7 և 17 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

 
3 և 7 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

 
4 և 11 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

25 և 75 

[25, 75] = 25, 3 
18 և 72  

[18, 72] = 72, 18 
24 և 18  

24 = 2 x 3 x 2 x 2 
18 = 2 x 3 x 3 

[18, 24] = 2, 3 

3 և 7 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

 
9 և 11 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

260 և 13 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

100 և 30 

100 = 2 x 5 x 2 x 5 
30 = 2 x 5 x 3 

[100, 30] = 2, 5 
13 և 390 

ՓՈԽԱԴԱՐՁԱԲԱՐ 

 
81 և 27 

[81, 27] = 27, 3 
100 և 32 

100 = 2 x 5 x 2 x 5 

32 = 2 x 2 x 2 x 2 x 2 

(100, 32) = 4, 800 

Առաջադրանքներ 
 

Անհրաժեշտության դեպքում թվերը պարզ արտադրիչների 
վերլուծելով գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը և ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։ 
 
12 և 24  

12 = 2 x 3 x 2 

24 = 2 x 3 x 2 x 2 

[12, 24] = 2, 3 
15 և 25 

15 = 5 x 3  

25 = 5 x 5 

[25, 15] = 5 

40 և 80 

40 = 2 x 2 x 5 x 2 

80 = 2 x 2 x 5 x 2 x 2 

[40, 80] = 5, 2 

4 և 12 

4 = 2 x 2 

12 = 3 x 2 x 2 

[12, 4] = 2 

7 և 8 

Փոխադարձաբար 
3 և 7 

Փոխադարձաբար 
6 և 11 

Փոխադարձաբար 

25 և 10 

25 = 5 x 5 

10 = 2 x 5 

[10, 25] = 5 
180 և 12 

180 = 5 x 3 x 2 x 3 x 2 

12 = 2 x 3 x 2 

[180, 12] = 2 
24 և 16 

24 = 2 x 3 x 2 x 2 

16 = 2 x 2 x 2 x 2 
3 և 7 

Փոխադարձաբար 
2 և 11 

Փոխադարձաբար 
260 և 26 

260 

100 և 40 

100 = 2 x 5 x 5 

40 = 2 x 2 x 5 x 2 

[100, 40] = 2 
13 և 50 

Փոխադարձաբար 
81 և 30 
Փոխադարձաբար 
25 և 2 

Փոխադարձաբար 

14 և 10 
Փոխադարձաբար 

10 և 25 

10 = 2 x 5 

25 = 5 x 5 
[10, 25] = 5 

15 և 20 

15 = 3 x 5 

20 = 2 x 2 x 5 

[15, 20] = 2, 5 

24 և 15 

Փոխադարձաբար 

8 և 12 

8 = 2 x 2 x 2 

12 = 2 x 3 x 2 

[8, 12] = 2 

12 և 10 

10 = 2 x 5 

12 = 2 x 3 x 2 

[10, 12] = 2 

16 և 28 

[16, 28] = 2 

10 և 3 

Փոխադարձաբար 

7 և 8 

Փոխադարձաբար 

5 և 12 

Փոխադարձաբար 

Благинина Е. А. Мама спит, она устала… Ну и я играть не стала! Я волчка не завожу, А уселась и сижу. Не шумят мои игрушки, Тихо в комнате пустой, А по маминой подушке Луч крадётся золотой.

И сказала я лучу:
— Я тоже двигаться хочу.
Я бы многого хотела:
Вслух читать и мяч катать.

Я бы песенку пропела,
Я б могла похохотать.
Да мало ль я чего хочу!
Но мама спит, и я молчу.

Луч метнулся по стене.
А потом скользнул ко мне.
— Ничего,- шепнул он будто,-
Посидим и в тишине!..

1. Прочитайте стихотворение.
2. Со словами луч, игрушки, мяч, песенка, петь, шептать, читать, катать составьте предложения.

Сверкающий луЧ

забавные игрушки

прыгуЧый мяЧ

петь калабельную

шептать за уХо

Читать книгу

катать коньки

любимая песенька